Z Andrzejem KRASZEWSKIM – Ministrem Środowiska – rozmawia Jacek Broszkiewicz

– Skala wyzwań, jakie nadal stoją przed Polską w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego jest taka, że można już mówić o potężnym dziale gospodarki narodowej, który powstał i pracuje po to, by móc im sprostać. Mówi się, że jest on już kołem zamachowym całej ekonomiki. Jakie są według Pana Ministra szanse na to, by ta sfera zaspokajała nie tylko na potrzeby rodzime, ale stała się także ofertą eksportową, polską specjalnością i propozycją zwłaszcza dla krajów są­siadujących z nami od wschodu?

W XXI wieku, kiedy mówimy o globalnej ekonomii, nie sposób pominąć takiego zagadnienia jak zrównoważony rozwój (ang. su­stainable development). Ustawa „Prawo ochrony środowiska” zawiera następującą definicję tego pojęcia: „zrównoważony roz­wój to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i spo­łecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych w celu zagwaranto­wania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego po­kolenia, jak i przyszłych pokoleń.” ...

Naturalne zasoby paliw kopalnych są ograniczone i za kilkadziesiąt lat będą wyczerpane. Światu groziłby wówczas kryzys energetyczny, i w konsekwencji upadek cywilizacji technicznej, gdyż ta jest oparta na energii. Wobec tego od wielu lat pracuje się nad metodami wykorzystania alternatywnych źródeł energii, której zasoby są wręcz nieograniczone, lecz w dalszym ciągu nie umiemy z nich w pełni korzystać. Niektóre kraje odniosły już poważne sukcesy w tym zakresie i zostały one wdrożone, co widać np. w Niemczech, gdzie wiatraki stały się często spotykanym elementem krajobrazu. Wzorowymi rozwiązaniami może pochwalić się również Skandynawia.

Polski system finansowania ochrony środowiska, oparty na celowych funduszach ekologicznych: narodowym i wojewódzkich... sprawdza się znakomicie. Wielokrotnie jednak próbowano go likwidować... W przeszłości nie raz proponowano, by opłaty za korzystanie ze środo­wiska, jak każdy podatek, trafiały bezpośrednio do budżetu państwa zamiast na konta Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Go­spodarki Wodnej oraz Wojewódzkich Funduszy... Nie ma wątpliwości, że wówczas środków na cele ekologiczne z jednego źródła budże­towego państwa byłoby znacznie mniej. Fundusze z osobowością prawną udzielając pożyczek, zapewniających choćby częściowy zwrot do systemu pomnażają przecież ilość pieniędzy kierowanych na ochronę środowiska.