Z dużą ostrożnością przystąpiłem do zapoznawania się z planem rozwoju gospodarczego UE na najbliższą dekadę, który został ostatnio za­prezentowany w Brukseli. Miałem bowiem w pamięci nieudaną w realizacji Strategię Lizbońską, przyjętą przez unijne kraje jako plan na pierwszą dekadę XXI wieku. Miała ona (mówiąc skrótowo) zakończyć się uczynieniem z Unii najbardziej konkurencyjnej gospodarki świata i wiemy jak się to skończyło. Już w połowie dekady zdano sobie sprawę z niemożności zrealizowania zbyt ambitnych celów, więc wprowadzono do planów duże korekty. Niestety z powodu kryzysu nie mieliśmy możliwości zobaczyć jakie mogą być wyniki tej zmodyfi­kowanej wersji unijnego planu i chyba słusznie w kryzysowych latach 2008-9 pojęcie Strategia Lizbońska zostało praktycznie usunięte z języka brukselskich polityków. Mimo to mam nadzieję, że nauczeni tym doświadczeniem politycy przygotowali tym razem realizowalne, główne założenia nowego planu, że będą one do zaakceptowania przez rządy unijnych krajów. Oceniając ten nowy plan warto nie zapo­minać, że na tych planach będzie oparty kolejny unijny budżet na 2014-2020...

-W Polsce tempo wzrostu produktu krajowego brutto wyniosło 3,1%r/r, a obliczane według metodologii Eurostatu wyniosło w IV kw. 2009 roku 2,8% r/r i 1,2% kw/kw. Eksperci prognozują, że w I kw. 2010 roku wynik będzie podobny jak w poprzednim kwartale.

-Według Eurostatu sprzedaż detaliczna w Polsce w styczniu w porównaniu z grudniem spadła o 1,0%. W styczniu sprzedaż detaliczna w strefie euro i całej UE spadła o 0,3% m/m i o 1,3% r/r.

-Unia podzieliła kwotę 2,3 mld euro na budowę nowych połączeń gazowych i sieci energetycznych między państwa UE. Na gazoport w Świnoujściu, na gazociąg Balic Pipe do Danii oraz połączenia rurociągami gazowymi z Niemcami i Czechami Komisja Europejska przyzna­ła Polsce ponad 150 mln euro grantów (80 mln euro na budowę gazoportu, a resztę stanowi dofinansowanie na gazociąg Skanled i po­łączoną z nim rurą Baltic Pipe, którą do Polski miał z Danii dopływać skandynawski gaz oraz na rozbudowę do końca 2011 r. gazociągów na Dolnym Śląsku, którymi płynie do Polski gaz z Niemiec przez połączenie w Zgorzelcu i na zbudowanie gazociągu w okolicach Cieszy­na).

Z NOTATNIKA ZŁOŚLIWCA z cyklu WŁOSZCZOWA TO MAŁE MIKI!

Zanim przejdę do ważnych spraw gospodarczych proponuję małą refleksję z cyklu „oj życie nasze życie”...

Niekiedy mam wrażenie, że patrząc i oceniając z pozycji zwykłego obywatela to, co czyni władza, trzeba mieć nie tylko szeroką wiedzę i dużą wyobraźnię, ale też potrzebne jest spore poczucie humoru i wiele wyrozumiałości. Mówiąc o PKP wielu z nas skojarzy sobie Włosz­czową, która niedawno zyskała dworzec i zatrzymywanie się pociągów, który to fakt przez jakiś czas zajmował czołowe miejsca w ser­wisach informacyjnych. Pamiętałem to wydarzenie, ale jednak dotąd nie traciłem wiary w to, że głównym, najważniejszym celem dla ta­kiego przewoźnika jak PKP winno być i jest zadowolenie pasażera i to właśnie pasażer zawsze musi być w centrum uwagi decydentów takiej firmy. Teraz jednak, w świetle ostatnich doświadczeń mojego przyjaciela z podróży koleją zmieniam zdanie i myślę nawet, że nie jest to prawdą, a wobec przygody z koleją mojego przyjaciela - Włoszczowa to małe miki. Sądzę też, że warto wobec przypadku Włosz­czowej zmniejszyć krytykę, bo otwarcie dworca i zrobienie tam przystanku (na wniosek polityka), mimo wątpliwych okoliczności towa­rzyszących temu wydarzeniu, jest jednak związane z korzyścią dla lokalnego środowiska! Ale powróćmy do przypadku „innowacyjnej” koncepcji organizacji przejazdu kolejowego na przykładzie podróży z Kielc do Gliwic....

-Stopa bezrobocia w strefie euro wyniosła w styczniu 9,9%, czyli tyle samo co w poprzednim miesiącu. Bezrobocie w całej Unii Europej­skiej wyniosło w styczniu 9,5%. Z powodu powolnego ożywiania się gospodarki i słabego popytu wewnętrznego bezrobocie w Unii Euro­pejskiej osiągnie w tym roku poziom 11%. Według metodologii Eurostatu bezrobocie w Polsce wyniosło 8,9% (wobec 8,7% w styczniu 2009). Najmniej bezrobotnych jest w Holandii (stopa bezrobocia wynosi 4,2%), a najwięcej osób pozostaje bez pracy w Hiszpanii - 18,8%.

-Już w III kw. 2009 r. PKB w strefie euro wzrósł o 0,4% kw/kw. Dynamika PKB w strefie euro w IV kw. wyniosła (-2,1%) r/r i (+0,1%) kw/kw.

-KE przyjęła koncepcję nowej strategii gospodarczej dla UE na kolejne 10 lat.

Skutków kryzysu gospodarczego w Unii Europejskiej ciąg dalszy. Główną troską unijnych rządów są dziś wysoki poziom deficytu budże­towego i wzrastające zadłużenie oraz bezrobocie. By pokonać zagrożenia europejskie rządy potrzebują w tym roku pożyczyć na rynkach kapitałowych rekordową kwotę 2,2 bln euro na sfinansowanie ich łącznego deficytu budżetowego. Według agencji ratingowej Fitch naj­większym emitentem papierów pozwalających na zdobycie niezbędnych pieniędzy będzie Francja (na rynkach kapitałowych zamierza ze­brać 454 mld euro), a następnie Włochy (393 mld euro), Niemcy (386 mld euro) oraz Wielka Brytania (279 mld euro). W porównaniu do wielkości PKB największe pożyczki zaciągnąć mają Włochy, Belgia, Francja oraz Irlandia: po około 25% PKB.

-W amerykańskim planie budżetowym na bieżący rok fiskalny przewidywano deficyt na poziomie 1,6 bln USD (10,6% PKB). W ostatnim raporcie ponadpartyjne Kongresowe Biuro Budżetowe (CBO) informuje, że w ciągu najbliższej dekady łączny deficyt budżetowy w USA będzie o 1,2 bln USD wyższy, niż zapowiedział w lutym prezydent Barack Obama. Oznacza to, że w nadchodzącej dekadzie luka w bu­dżecie Waszyngtonu sięgnie 9,8 bln USD, a dług publiczny w 2020 r. wyniesie ma zaś 20,3 bln USD, co będzie stanowić ponad 90% PKB, a roczny koszt spłaty odsetek od tego zadłużenia będzie sięgał 900 mld USD.

-Prezydent USA powołał komisję ds. reformy fiskalnej, której zadaniem jest opracowanie planu zmniejszenia deficytu budżetowego do 3% PKB w perspektywie pięciu lat. Jednak Kongresowe Biuro Budżetowe (CBO) ocenia, że w dającej się przewidzieć przyszłości niedo­bór w budżecie nie spadnie poniżej 4% PKB.

-W gospodarkach rozwiniętych po raz pierwszy od 40 lat zmalała w 2009 roku wielkość produkcji na jednego zatrudnionego.

AMERYKA TO KIEDYŚ BRZMIAŁO DUMNIE, A DZIŚ...

Dla poprzednich pokoleń Ameryka kojarzyła się z szansą na sukces zawodowy i życiowy, z możliwością rozwoju osobistego i zapewnienia sobie bezpieczeństwa ekonomicznego. Dla nich to był kraj, w którym można było uzyskać szansę realizacji marzeń, możliwość zrobienia kariery z poziomu czyścibuta do pozycji milionera. Ten obraz w ostatnich latach zblakł, ale też poszarzał. To w dalszym ciągu kraj dużych możliwości, jednak teraz coraz częściej mówi się, że jest to osłabiony kryzysem, chory gigant, który być może najgorsze ma jeszcze przed sobą. Od czasu upadku banku Lehman Brothers nikt nie może się czuć pewnie, a kłopoty przeżyli i mają dalej nawet najwięksi, a więc także AIG, General Motors, Fannie Mae i Freddie Mac, upadło też dziesiątki banków, tysiące firm, zmniejszyła się wartość wielu for­tun, zbiedniały miliony zwykłych obywateli. Pytanie jest teraz jedno: czy i kiedy, ale też w jakim stanie Stany Zjednoczone wyjdą z obec­nego kłopotu, a jeśli wpadną w kolejne (może jeszcze większe) tarapaty, to czym to się skończy dla Ameryki i jakie to będzie miało skut­ki dla świata.....

Z Eugeniuszem Wycisło - Prezesem Zarządu Górnośląskiej Agencji Przekształceń Przedsiębiorstw S.A. w Katowicach – rozmawia Jacek Broszkiewicz.  Wkraczamy w nowy rok z optymizmem, który wynika z korzystnej na tle innych krajów, kondycji gospodarczej kraju, przetrwaliśmy kryzys gospodarczy. W jakim stopniu przyczyniły się do tego instytucje otoczenia biznesu, do których należy również kierowana przez Pana Agencja?

– Z perspektywy naszej instytucji trudno mówić o kryzysie, owszem w ubiegłym roku zauważyliśmy pewne wahnięcie na rynku, ale na­wet wówczas tym firmom, którym staramy się pomagać, nie groziło bankructwo. Od dłuższego czasu obserwujemy działania śląskiego środowiska gospodarczego na tle kraju i mogę z pełnym przekonaniem powiedzieć, że w porównaniu z innymi regionami, jest ono bar­dzo aktywne. Szczególnie małe i średnie przedsiębiorstwa naszego regionu charakteryzuje skuteczność działań, szybka adaptacja nowo­ści rynkowych, umiejętność wykorzystania programów pomocy europejskiej.

Jak spodziewało się Ministerstwo Finansów oraz analitycy grudniowa inflacja w naszym kraju wzrosła, jednak odrobinę mniej od prognoz - do 3,5 proc. Czy w kolejnych miesiącach tempo wzrostu cen zostanie zahamowane? MF uważa, że tak, a nawet znacząco zmniejszy się. Czy jest to realne wobec wzro­stów cen nośników energii a także ostrego ataku zimy? Jej skutki poznamy dopiero na wiosnę. Odnotowano też, przekraczający oczekiwania, wzrost  agregatu podaży pieniądza M3 za grudzień na poziomie 8,1 proc. r/r. Wobec wzrostu płac na poziomie 3 proc. przy tym poziomie inflacji jesteśmy w ostatecznym rozliczeniu na mi­nusie. Na domiar złego, wzrasta bezrobocie, w grudniu sięgnęło 11,9 proc., szacuje Ministerstwo Pracy. Zaczy­namy więc odczuwać skutki kryzysu.

Sytuacja mieszkalnictwa w Polsce w chwili obecnej nie napawa optymizmem. Wielu osób nie stać na wynajem mieszkania lub z coraz większym trudem opłacają czynsz, który w porównaniu do zarobków, jest zdecydowanie za wysoki. Duży niedobór mieszkań charakteryzuje Polskę już od wielu lat – liczba odrębnych gospodarstw domowych jest znacznie wyższa niż liczba mieszkań. Działania w sferze mieszkaniowej w wielu gminach podejmowane są niestety w sposób chaotyczny, nieskoordynowany bez wizji, bez dalekosiężnych koncepcji. Dlatego też każda kreatywna gmina powinna posiadać co najmniej na 10 lat Strategię Mieszkalnictwa (politykę mieszkaniową), która to uwzględnia również modele finansowania budownictwa mieszkaniowego. Taka Strategia jest jednocześnie analizą SWOT pozwalającą podejmować konkretne decyzje dotyczące mieszkalnictwa z uwzględnieniem słabych i mocnych stron.

Mam świadomość, że pisząc o tym, jakich zmian i jakich rezultatów można się spodziewać w sterowaniu polską gospodarką podejmuję spore ryzyko. Przewidywanie wydarzeń w polskim życiu gospodarczym, w dodatku z politykami w roli głównej jest nie tylko trudne, ale bardzo trudne, bo mówimy o okresie czasu, w którym będą mieć miejsce wybory, a więc... Podjęłam próbę spojrzenia w przód, czyli na to, co nas czeka w 2010 roku i przyznam się, że mam mieszane uczucia. Mam bowiem kilka poważnych pytań jeszcze dziś bez odpowiedzi, ale również sporo wątpliwości. Trudność sprawia też konieczność zasygnalizowania tych problemów w krótkim komentarzu... W zaprezentowanych tu rozważaniach nie zapominam o żelaznej zasadzie mówiącej, że bazę przed tym, co czeka nas jutro wyznacza przede wszystkim to, co było dotąd i co jest dziś, natomiast kluczem do realizacyjnego sukcesu może być świadomość posiadanych aktywów, rozumienie mechanizmów działających w naszej i w otaczającej nasz kraj gospodarce oraz pomysł na to, jak efektywnie wykorzystać posiadane atuty. Byłoby też wspaniale, gdyby tegoroczny plan takich działań był rozumiany i akceptowany przez jak największą część naszego społeczeństwa, stał się naszym wspólnym programem działania, co mogłoby być silnym impulsem motywującym nasze społeczeństwo. Ale zejdźmy z chmur na ziemię...

Nie tylko o walącym się powoli Parlamencie Europejskim w Strasburgu Obok sali plenarnej runął kawałek sufitu wielkości 150 cm x 150 cm. Ponieważ było to w sobotę, nikomu się nic nie stało, ale gdyby to był poniedziałek, w tej części budynku mogłoby przebywać ok. 100 osób! Był to kolejny przypadek po tym jak 7 sierpnia 2008 r. poleciało kilkadziesiąt metrów kwadratowych w sali plenarnej Parla­mentu Europejskiego. Od tamtego czasu trwa operacja „dostosowania do norm” metalowego sufitu znajdującego się w całym budynku, gdzie mieści się sala plenarna...

W ciągu ostatnich lat jachty stały się symbolem luksusu i prestiżu. Bardziej niż ekskluzywne wille czy drogie samochody podkreślają wysoki status społeczny swoich zamożnych właścicieli, prześcigających się w zakupie coraz to nowszych modeli o nowocześniejszej technologii i bogatszym wyposażeniu. Pokaż mi swój jacht, a powiem ci kim jesteś. Im większy i droższy model, tym większe zainteresowanie mediów, a tym samym podziw wśród innych posiadaczy tego pływającego luksusu. Artykuł pozwala na pozycjonowanie zakupionej przez kogoś „zabawki” w światowym rankingu, a kończy się informacją co robią kupujący jachty, by nie mieć kłopotów także z fiskusem...

 Mamy już za sobą światowy szczyt w sprawach klimatycznych w Kopenhadze. Uczestniczyło w nim ponad 30 tys. przedstawicieli tak ze 192 państw jak i z różnych międzynarodowych organizacji. Opadły też emocje i nadmiernie rozbudzone nadzieje, można dziś realnie spojrzeć tak n rezultaty szczytu, jak i na perspektywy dalszych światowych wysiłków w tym zakresie. Oczywiście mamy świadomość, że nasze spojrzenie na to wydarzenie nie jest w pełni obiektywne, a rozwiązanie spraw związanych z klimatem bardziej złożone, niż to wygląda z punktu widzenia ekologów. Także na skuteczne jej rozwiązanie wymagana była zgoda tak wielu stron i poważne deklaracje finansowe, które trudno podjąć w obecnym, pokryzysowym okresie. Dlatego spójrzmy na ten kluczowy dla przyszłości świata problem w sposób, jaki pozwalają nam na to ramy niniejszej publikacji...

Wiele sprzecznych wiadomości płynie na temat stanu gospodarek państw Europy Środkowo – Wschodniej. By sprawdzić jak jest na­prawdę w jednym z krajów, który – jak głoszono – stoi na krawędzi bankructwa, wybrałem się do Estonii, by naocznie przekonać się co do wiarygodności tych informacji. Pierwsze co uderza to doskonale zarządzane państwo. Zastanawiałem się z czego to może wynikać, przecież Estonia, tak jak Polska, nosiła na sobie 50-letni garb określany potocznie mianem „homo sovieticus”. U nas taki stosunek do ży­cia, a przede wszystkim do zarządzania różnymi sektorami gospodarki, ma się świetnie. Ciągle jedziemy na sprzedawaniu wszystkiego co tylko jeszcze można i chlubimy się paro miliardowymi wpływami z tego tytułu....